Ademdeskundigen beloven geluk, gezondheid, zelfs het helen van onverwerkte trauma's - als je je maar bewust bent van je ademhaling. Hoe precies kan bewuste ademhaling ons leiden naar spirituele groei? En is er ook een keerzijde? Het begint bij je geboorte, het moment dat je uit de buik van je moeder komt. Met spanning is ernaar uitgekeken: jouw eerste zuchtje, kreuntje of huiltje, het teken dat je longetjes goed functioneren: je eerste ademhaling. Het officiële teken dat je leeft! Op dat moment nam jij de eerste hap lucht en dat, ademen, blijf je doen tot het eind, tot je laatste moment. Dan verlaat het leven je lichaam weer.
Ademen is dus onlosmakelijk verbonden met leven en we doen het allemaal, meestal zonder ons er erg bewust van te zijn. Misschien is dat niet zo verstandig; 80 procent van de mensen ademt verkeerd, zeggen sommige deskundigen. Hoezo verkeerd, vraag ik mij meteen af. Hoe kun je nou verkeerd ademen? Het gaat toch vanzelf? Laat dat nu alsjeblieft een van de weinige dingen zijn die gewoon goed gaan zonder erbij na te denken. Er gaat al genoeg verkeerd. Terwijl ik dit denk, zucht ik eens diep. Ik laat veel lucht in mijn longen stromen en blaas die rustig weer uit. Dat voelt best fijn, moet ik eerlijk toegeven. Ik word er rustig van. Misschien adem ik normaal gesproken wel te snel. Misschien behoor ik wel tot die 80 procent.
VERBINDING Laten we bij het begin beginnen. Ademhaling is een ritmische opeenvolging van inademing en uitademing. Dit gaat dag en nacht door, je hele leven lang, zo'n vijftien keer per minuut. Door in te ademen voeren we zuurstof naar de rode bloedlichaampjes in ons lichaam, door uit te ademen geven we de ingeademende lucht aanwezige kooldioxide weer af Ademhaling verbindt ons mensen met elkaar en met de rest van de wereld, we leven immers allemaal in dezelfde lucht. In de newageklassieker De zin van ziek zijn van Thorwald Dethlefsen en Rüdiger Dahlke staat dit zo omschreven: 'De adem behoedt ons er voor, dat de mens zich helemaal afsluit, geheel ontoegankelijk wordt, dat hij zijn ik-grens volkomen ondoordringbaar maakt. Hoe graag de mens zich ook telkens weer in zijn ego inkapselt -de adem dwingt hem de verbinding met het niet-ik in stand te houden. Wij moeten het ons bewust maken, dat wij dezelfde lucht inademen, die ook onze vijand in- en uitademt. Het is dezelfde lucht die plant en dier ademen. De adem verbindt ons voortdurend met alles en iedereen.' Een mooi besef. Maar waar gaat het dan mis? Ademhaling kun je grofweg indelen in drie soorten: borstademhaling, flankademhaling en buikademhaling. Een combinatie van deze drie, met een accent op de buik is het gezondst, schrijft huisarts Paul van Dijk in Genezen in Nederland, zijn gids over alternatieve geneeswijzen, (AnkhHerrnes, 2003). Maar spanningen en stress zorgen ervoor dat de meeste mensen te hoog of te veel in de borstkas ademen. Zo neem je het leven niet helemaal in je op maar houd je het oppervlakkig. Je houdt je adem in, er is spanning in plaats van ontspanning.
Adem diep door naar de bron van helderheid.
Ontdek je ware natuur. Het is de moeite waard
Jeru Kabbal
LEVENSKRACHT
Er is ook een ander begin. God maakte ooit met zijn adem de mens tot een levend, bezield wezen. Je ademt niet alleen zuurstof, maar ook ziel, energie, levenskracht. Alle oude talen gebruiken voor adem hetzelfde begrip als voor ziel of geest. In het Latijn betekent spirare ademen en spiritus geest. Het Griekse psyche betekent zowel ademtocht als ziel. In India heet een mens die de verlichting heeft bereikt een Mahatma, wat letterlijk zowel grote ziel als grote adem betekent. Het Sanskriet woord prana verwijst naar de adem als drager van de eigenlijke levenskracht. Ademtherapie is er op gericht deze levenskracht te stimuleren. 'adem is leven, adem is energie," zegt Fred van Beek, yogaleraar en ademtherapeut in Amsterdam. "En met deze energie kun je stemmingen veranderen. Het helpt je actief, intens en zonder stress in het leven te staan. De ademhalingstechnieken uit mijn therapie brengen zuurstof en tegelijkertijd energie, prana, in je lichaam, die samen aangetaste cellen in het immuunsysteem weer kunnen herstellen. En er komt een gelukshormoon door vrij, hetzelfde dat in antidepressiva zit. Doe maar eens de vuurademhaling (zie kader op deze pag.), je zult je direct lekkerder voelen. Je staat er versteld van wat er mogelijk is met adem. Bewust ademen werkt helend- je bewust zijn van álles trouwens." Behalve de vraag hoe diep je het leven inademt, verdient ook onze uitademing meer aandacht. Eigenlijk is de uitademing nog belangrijker dan de inademing, schrijft Fred van Beek in zijn boek Even op adem komen. Ademhaling heeft te maken met geven en nemen. Mensen zijn geneigd vooral op het inademen te letten, dus het nemen. Maar je kunt beter beginnen met geven, met loslaten, pas daarna kun je ook goed ontvangen. Als je kunt geven, uitademen, komt de inademing vanzelf goed."
TRAUMA Trauma's aan het licht brengen en genezen kan een ander doel zijn van ademtherapie. Oud verdriet, woede en angsten kunnen door middel van bewuste ademhaling worden losgeweekt. Rebirthing is hierop gebaseerd, een therapie ontwikkeld door de Amerikaan Leonard Orr. Zoals de naam al doet vermoeden probeer je hierbij de eerste ademhaling bij je geboorte opnieuw te beleven. Het uitgangspunt is dat dit een nogal pijnlijke, zelfs traumatische ervaring was. Met rebirthing kun je dan leren dat de ademhaling, en dus het leven zelf: niet pijnlijk is, maar plezierig. Door bepaalde ademhalingsoefeningen (lang en diep ademen speelt een belangrijke rol) komen oude pijnen naar boven. In een rebirthing sessie wordt je aangemoedigd te blijven doorademen als je deze pijnen of emoties voelt. Dan kan de pijn langzaam verdwijnen. Familie van rebirthing is de Quantum Light Breath meditatie van de twintigste eeuwse mysticus Jeru Kabbal. Deze ademmeditatie is gebaseerd op de drieduizend jaar oude Indiase meditatietechniek Vipassana. Uitgangspunt van Quantum Light Breahth is dat trauma's en spanningen worden opgeslagen in ons lichaam. Door oppervlakkige ademhaling houd je ze vast, door diepe ademhaling kun je deze spanningen bereiken en met je adem mee naar buiten als het ware weg laten stromen.
Ademhalingsoefeningen DE LEEUWENHOUDINGOEFENING Dit is een oefening tegen spanning en depressies. Ga op je knieën zitten, met je handen op je dijbenen. Sper je ogen en je mond zo wijd mogelijk open. En steek je tong uit, probeer het puntje van je kin te raken. Adem in en probeer te schreeuwen zonder geluid. Adem hierna langzaam uit, ontspan je gezicht weer en gaap eventueel. Gapen is een goede spanningsbreker. Herhaal deze ademhaling een aantal keer.
TEGEN HOOFDPIJN Hoofdpijn heeft meestal te maken met spanningen. Met de volgende oefening kun je je hoofd schoonspoelen en weer ontspannen. Ga in kleermakerszit of lotushouding zitten. Zoek je natuurlijke ademhaling op en sper je neusgaten open. Snuif geen lucht naar binnen, maar blijf rustig ademen. Sluit je ogen en 'kijk' binnen in je schedel. Voel hoe een koel briesje door je hoofd en hersenen stroomt. Zo kan spanning in de bloedvaten verdwijnen en wordt je hoofd schoongespoeld door je adem. Deze en de ander ademoefeningen bij dit artikel komen uit het boek Even op adem komen van Fred van Beek (Andromeda, 2004).
DE VUURADEMHALING Dit is een zeer energieke manier van ademhalen. De vuurademhaling maakt je mentaal sterker, omdat het je bijnieren aanzet tot het produceren van hormonen. Je krijgt hierdoor een adrenalinestoot. Je voelt je daardoor sterk en angsten verdwijnen. Leg je handen op je buik. Bij het inademen zet je je buik met kracht uit, bij het uitademen trek je hem met kracht weer in. Doe dit een paar keer en verhoog dan het ritme. Na de inademing blijft je buik even uitgezet en houd je je ademenergie vast. Voel wat er binnen in je gebeurt.
Taetske Kleijn werkt in haar meditatiecentrum Tsuki in Leiden en werkt met Quantum Light Breath meditatie. Het accent legt zij op het woord meditatie; Quantum Light Breath gebruikt adem om op te mediteren. Het doel is niet beter leren ademen, maar meer in het hier en nu leven, weg van onze denkwereld. Er is dan ook niet één manier om te ademen, tijdens een meditatieuur in Tsuki ademt iedereen zo diep als hij of zij prettig vindt. "Wij zijn niet per se bezig met het verwerken van trauma's. Maar in de praktijk blijkt dat lasten uit het verleden wel op een natuurlijke manier kunnen ontladen," zegt Taetske Kleijn. 'Dat verwerken gaat vanzelf. Er valt regelmatig er traantje, maar we sturen niks, als er iets komt is daar ruimte voor. Als er niks komt is het ook goed. Het mooie van de Quantum Light Breath meditatie is dat je lichaam zelf regelt hoeveel pijn je aankunt op een bepaald moment. Het kan dus eigenlijk nooit fout gaan."
De theorie is interessant; ademen en tegelijk beter leven, energieker zijn, trauma's oplossen. Tijdens het schrijven van dit artikel heb ik meer op mijn ademhaling gelet dan in de afgelopen jaren of misschien wel mijn hele leven bij elkaar. En helaas moet ik concluderen dat ook ik oppervlakkig adem. Hortend en stotend, snel en onrustig. En bijna nooit in mijn buik. Dat klopt trouwens met de theorie, ik ben namelijk (nog) niet volmaakt gelukkig, gezond, blakend van energie en zelfvertrouwen en geheel vrij van trauma's. Tegelijkertijd heb ik ook moeite met dit idee. Is bewust ademen werkelijk de oplossing van alles? En meer nog: het is toch onmogelijk de hele tijd stil te staan bij je volkomen vanzelfsprekende ademhaling?
SPIEGEL
Ik leg mijn dilemma voor aan Gabriele Osburg. Zij geeft sessies en trainingen op het gebied van adem en lichaamswerk, meditatie en tantra. "Een mens ademt ongeveer 21.600 keer per dag," zegt Osburg. "Natuurlijk kun je daar niet 21.600 keer bewust mee bezig zijn, maar je kunt er toch af en toe bij stilstaan? " Osburg draait het verhaal eigenlijk om. Hoe je leeft, zo adem je ook; gedragspatronen vind je terug in je lichaam. "Je adempatroon is een soort spiegel van je ziel," zegt Gabriele Osburg. "Adem zegt veel over je, over hoe je in het leven staat. Hoe ontvang je het leven? Hoe geef je het terug? Je hoeft er geen oordeel over te vellen, je kunt niet goed of fout ademen. Maar adem zegt wel iets over je innerlijk. Mensen komen in mijn praktijk met een bepaald probleem, bijvoorbeeld een depressie of een slaapprobleem. En vaak is er een samenhang tussen het probleem en de manier van ademen. Ik probeer mensen te helpen hun natuurlijke manier van ademen terug te vinden. Kijk maar eens naar een baby, die ademt met zijn hele lijfje, in golven. Dat vermogen raken we later kwijt. Als je dat terug kunt vinden, zit je lekkerder in je vel." Bovendien kan adem je aandacht terugbrengen in je lichaam. "Wij Westerse mensen zitten voornamelijk in ons hoofd, daardoor zijn we vaak afgesneden van ons lichaam, vooral van ons buik- en bekkengebied. Je lichaam is als een huis en je zit alleen maar op de zolder, de bovenste verdieping, daar brandt het licht. Dat is het hoofd. De rest van het huis, alle andere verdiepingen, zijn nog donker. Je weet misschien niet eens hoeveel kamers het huis telt. Dat is je lichaam. Het is de moeite waard eens een kijkje te gaan nemen in andere delen van het huis en de veilige zolderkamer even te laten voor wat die is. Door de telefoon geeft Gabriele mij een opdracht. 'Leg je hand op je onderbuik en je andere hand op je onderrug, zit rechtop en voel of daar beweging plaatsvindt. Voel een tijdje. Probeer je wilskracht uit te zetten, alleen een tijdje de adem voelen." 'Het vermogen te kunnen laten, niet iets doen maar gewoon laten zijn, is ook de spirituele dimensie van adem." Het enige wat je dus hoeft te doen om je natuurlijke manier van ademen terug te vinden, is hem toelaten! Eigenlijk is praten over adem een beetje absurd.
ADEMWEETJES We ademen gemiddeld 21.600 keer per dag. Ons lichaam is ontworpen om te leven met lucht met een zuurstofgehalte van 38 procent Het zuurstofgehalte in de lucht van (luchtvervuilde) grote steden is slechts 12-15 procent. Om te kunnen overleven hebben we lucht met minimaal 7 procent zuurstof leven nodig. De afvoer van afvalstoffen gebeurt voor 70 procent via de adem, voor 20 procent via zweet, 7 procent via urine en 3 procent via ontlasting. Van de zuurstofwisseling in ons lichaam gaat 90 procent via de adem en slechts 10 procent via ons voedsel.
Stress onder controle via ademhaling Het is mogelijk om je stressniveau onder controle te krijgen met behulp van een regelmatige ademhaling. Dit heeft een positieve uitwerking op hart- en hersenfuncties. Zo blijkt uit... Lees verder...
Printer net zo schadelijk als sigarettenrook Een simpele kantoorprinter kan net zo veel schade toebrengen aan de longen als de deeltjes die vrijkomen als iemand rookt. Dit blijkt uit onderzoek van Australische wetenschappers,... Lees verder...
Bacterie speelt rol bij slechte adem De bacterie solobacterium moorei is verantwoordelijk voor tachtig à negentig procent van de gevallen van chronische slechte adem, ofwel halitose. Dat zeggen onderzoekers van de Buffalo... Lees verder...
Hond kan darmkanker ruiken Honden kan geleerd worden darmkanker bij mensen vast te stellen. Zelfs bij patiënten waarbij de ziekte nog in een vroeg stadium is. Dat blijkt uit een Japanse studie. De wetenschappers... Lees verder...
Goede muziek stimuleert hersenen Naar lekkere muziek luisteren geeft het zelfde effect in de hersenen als seks, drugs en lekker eten. Dat blijkt uit onderzoek door de Canadese McGill University. Deelnemers aan het... Lees verder...
Roken risicofactor voor ontwikkelen astma Actief roken is een belangrijke risicofactor voor het ontwikkelen van astma bij adolescenten en volwassenen. Roken versterkt ook andere allergische luchtwegontstekingen. Dat blijkt uit het... Lees verder...
Yoghurt goed voor mond Geregeld yoghurt eten helpt het tandvlees gezond te houden. Dat zeggen Japanse wetenschappers, na onderzoek onder duizend mensen met tandvleesontsteking. Er bestaat kennelijk een relatie... Lees verder...
Gerelateerd aan dit artikel
Net binnen gekomen
Overbelasting zorg door huidkanker Het aantal behandelingen van huidkanker stijgt zo snel, dat het onmogelijk is om met de huidige middelen goede zorg te kunnen blijven bieden. Dat blijkt uit... Lees verder...
Hypnose helpt bij prikkelbare darm Hypnose kan een effectieve behandeling zijn bij het prikkelbare darmsyndroom (PDS). Het verlicht bij 40 procent van de patiënten de klachten, zo blijkt uit... Lees verder...
'Je supermarkt bepaalt je gewicht' De supermarkt die je bezoekt om je boodschappen te doen, is van invloed op je gewicht. Dat suggereert nieuw Frans onderzoek. Uit het onderzoek, gepubliceerd in... Lees verder...
Toon/Verberg reactie formulier
